SOWA OPAC : Miejska Biblioteka Publiczna w Sanoku

Książka

W koszyku

oceń

Lider Gedichte / Kalman Segal ; [opracowanie Agnieszka Jankowska, ilustracje Jerzy Wojtowicz]. - Berlin ; Leipzig : Hentrich&Hentrich, 2025. - 157, [1] strona, 65 stron ; 23 cm

Autor

Segal Kalman (1917-1980) Autor Jankowska Agnieszka (1962- ) Opracowanie Wojtowicz Jerzy (1952- ) Ilustracje

Forma i typ

Książki Poezja

Przynależność kulturowa

Literatura jidysz Literatura polska Literatura żydowska

Gatunek

Wiersze

Debiutancki utwór poetycki Kalmana Segala z 1952 r. to poezja w języku jidysz, która zdaje się wyrastać z twórczości Itzig Mangera i przedstawiać żydowski kosmos w stylu Chagalla, imiennika Segala i jego pokrewnej duszy. Natomiast w stalinowskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej od Segala oczekiwano, że będzie pisarzem edukującym ludzi i wychwalającym budownictwo socjalistyczne. Wspomnienia rodziny, domu rodzinnego, młodości spędzonej w sztetlu i pięknego krajobrazu Karpat są wzruszającymi świadectwami siły miłości – dzieciństwo pozostaje miejscem bezpiecznym, chroniącym przed przemocą współczesności. Stanowi to podstawę dążenia Segala do stworzenia lepszego świata przyszłości. W totalitarnej teraźniejszości, w której tematem musi być nowy człowiek socjalistyczny, młody autor może nadal pisać o wolnej woli i świadomym działaniu. Jest wyraźnie przekonany o istnieniu rozumu i wewnętrznego kompasu moralnego. Pierwszy tom poezji Segala podkreśla jego głęboko zakorzenione odniesienia do religii i kultury żydowskiej. Nie dożył zainteresowania językiem jidysz, które nastało w latach 90. XX w., jednak jego pierwszy tomik poezji, wydany ponad siedemdziesiąt lat później, pozostaje ważnym świadectwem jego walki o wolność oraz przetrwanie kultury i języka żydowskiego w komunistycznej Polsce.

Kalman Segals Lyrikdebüt von 1952 ist jiddische Poesie, die auf dem Substrat Itzig Mangers zu wachsen scheint und einen jüdischen Kosmos in der Art von Chagall, Segals Namensvetter und Verwandtem im Geist, zeichnet. Doch in der stalinistischen Volksrepublik Polen wird von Segal erwartet, dass er als Schriftsteller Volkserzieher ist und den sozialistischen Aufbau verherrlicht. Erinnerungen an die Familie, das Elternhaus, die Jugend im Schtetl und die liebliche Landschaft der Waldkarpaten sind berührende Zeugnisse der Kraft der Liebe – die Kindheit bleibt ein sicherer Ort vor der Gewalt des Jetzt. Sie nährt Segals Haltung, nach einer zukünftigen besseren Welt zu streben. In der totalitär besetzten Gegenwart, dort, wo der neue sozialistische Mensch Thema sein muss, kann der junge Autor trotzdem über freien Willen und gewissenvolles Handeln dichten. Spürbar ist er von der Existenz der Vernunft und des inneren moralischen Kompasses überzeugt. Segals erster Gedichtband verdeutlicht seine tief verinnerlichten Bezüge zur jüdischen Religion und Kultur. Das Interesse an der jiddischen Sprache ab den 1990er Jahren erlebt er nicht mehr, aber sein erster Gedichtband bleibt nach über siebzig Jahren ein wichtiges Zeitzeugnis seines Ringens um Freiheit und um das Überleben der jüdischen Kultur und Sprache im kommunistischen Polen.

zob. w.bibliotece.pl

Status dostępności:

Czytelnia - na miejscu

Egzemplarze są dostępne wyłącznie na miejscu w bibliotece: sygn. R 821.162.1-1 (1 egz.)